Doctoraatsbeurs 'Flows in the Construction Sector'

1 - Werken bij de VUB

De Vrije Universiteit Brussel staat al meer dan 50 jaar voor vrijheid, gelijk(waardig)heid en verbondenheid, en dat leeft sterk op onze campussen bij zowel studenten als personeel.

Bij de VUB vind je een diverse verzameling aan persoonlijkheden: innovators pur sang, maar vooral mensen die 100% hun authentieke zelf zijn. Met zo’n 4.000 medewerkers zijn we de grootste Nederlandstalige werkgever, in de privésector, in Brussel; een internationale stad waarmee we ons maar al te graag verbinden en waar(rond) onze 4 campussen gelegen zijn. 

Voeg daarbij ons beginsel van vrij onderzoek - waarin zelfreflectie, een kritische houding en een open, creatieve geest rond wetenschappelijke en maatschappelijke vraagstukken centraal staan - en je hebt een universiteit die fundamenteel grensverleggend en pionierend is op het vlak van onderwijs en onderzoek. Kortom: de VUB ten voeten uit. 

De VUB is bovendien lid van EUTOPIA, een alliantie van gelijkgestemde Europese universiteiten, allen klaar om zichzelf opnieuw uit te vinden. 

2 - Functie

Momenteel zijn we voor de Onderzoeksbursalen van de Faculteit Ingenieurswetenschappen, vakgroep Architectonische Ingenieurswetenschappen, op zoek naar twee doctoraatsbursalen die onderzoek zullen uitvoeren naar de Brusselse bouwsector als stedelijk-ecologisch systeem gedragen door stromen van mensen, materialen en kapitaal. Deze twee posities maken deel uit van het interdisciplinair onderzoeksproject ‘Flows in the Construction Sector. Urban-Environmental Histories of Labour, Materials, and Money’, dat onderzoekt hoe arbeid, materialen en geld de bouw van Brussel hebben gevormd, en hoe deze verweven stromen de stad vandaag nog steeds beïnvloeden.

Meer concreet zal je takenpakket, ter voorbereiding van een doctoraat, er als volgt uitzien:

Binnen dit project zijn verschillende doctoraatstrajecten mogelijk. Kandidaten worden uitgenodigd om in hun onderzoeksvoorstel aan te geven welk traject het best aansluit bij hun profiel, interesses, methodologische expertise en ambitie. Elk traject kan worden benaderd vanuit verschillende disciplinaire achtergronden en zal gezamenlijk worden begeleid door promotoren uit minstens twee van de betrokken onderzoeksgroepen, met expertise in constructiegeschiedenis, sociale geschiedenis, materiaalgeschiedenis en bouwcultuur (Architectural Engineering Research Group – AE; prof. Stephanie Van de Voorde en Ine Wouters), financiële geografie, circulaire economie, global production networks, stedelijk metabolisme en just transition (Cosmopolis Centre for Urban Research – COSM; prof. David Bassens en Fabio Vanin), milieugeschiedenis, sociaal-economische geschiedenis, stedelijke en migratieteschiedenis (Social History of Capitalism – SHOC; prof. Bob Pierik en Anne Winter). Kandidaten hoeven niet al deze invalshoeken te beheersen bij de start van het onderzoek. We zoeken onderzoekers die vanuit hun eigen expertise een scherp voorstel kunnen formuleren, en die bereid zijn hun onderzoek in dialoog met andere disciplines te ontwikkelen. De uiteindelijke onderzoeksfocus zal worden ontwikkeld in dialoog met de promotoren en het bredere interdisciplinaire team.

Mogelijke doctoraatstrajecten

De drie onderstaande trajecten moeten worden begrepen als mogelijke instappunten in het bredere project. Alle trajecten situeren zich binnen de langetermijnontwikkeling van de Brusselse bouwsector, van de negentiende eeuw tot vandaag. Kandidaten worden niet verwacht deze volledige periode te behandelen, maar worden aangemoedigd om een afgebakende en haalbare onderzoeksfocus te definiëren, bijvoorbeeld rond een specifieke periode, transitie, actorengroep, materiaalstroom, ruimtelijke configuratie of reeks casussen.

1. Mobiliteit, migratie en ondernemerschap: wie bouwt de stad?

Dit traject onderzoekt de mensen, bedrijven en netwerken die betrokken waren en zijn bij de bouw van Brussel, van de negentiende eeuw tot vandaag. Het kan focussen op arbeidsmobiliteit, migratie, toegang tot werk en technische kennis, bouwondernemerschap, onderaanneming, of de ruimtelijke organisatie en infrastructuur van bouwgerelateerde activiteiten. Het doel is om de bouwsector te begrijpen als een ruimte van kansen, maar ook als een plek waar sociale ongelijkheden, afhankelijkheden en vormen van uitsluiting worden geproduceerd.

2. Risico, precariteit en verantwoordelijkheid: onder welke voorwaarden wordt er gebouwd?

Dit traject onderzoekt hoe sociale, economische, technische en materiële risico’s in de bouwsector worden georganiseerd en verdeeld. Mogelijke thema’s zijn arbeidsongevallen, welzijn op het werk, aansprakelijkheid, verzekeringen, arbeidsconflicten, financiële onzekerheid, onderaanneming, vertragingen, materiaalschaarste, of het omgaan met onzekerheid op bouwplaatsen. Het traject verbindt de dagelijkse realiteit van bouwwerk met bredere vragen over regelgeving, verantwoordelijkheid, bescherming en kwetsbaarheid.

3. Extractie, circulatie en duurzaamheid: waar komen bouwmaterialen vandaan en tegen welke kost?

Dit traject volgt bouwmaterialen doorheen hun bredere netwerken van extractie, productie, transport, gebruik, hergebruik en afdanking. Het kan focussen op specifieke materialen, infrastructuren, handelsnetwerken, bouw- en slooppraktijken, hergebruikcircuits, of momenten van schaarste, transitie en transformatie. Door materialen te bestuderen als technische, economische, sociale en ecologische dragers, draagt het traject bij aan een beter begrip van de bouwsector als een materieel systeem met een impact die veel verder reikt dan de bouwplaats.

Over de drie trajecten heen staat de ontwikkeling van een gedeeld interdisciplinair kader centraal. In plaats van arbeid, materialen en kapitaal als afzonderlijke domeinen te behandelen, onderzoekt het project hoe deze dimensies op elkaar inwerken in concrete bouwpraktijken, institutionele arrangementen, markten, regelgeving en ruimtelijke configuraties. De doctoraatsprojecten zullen daarom niet geïsoleerd worden uitgevoerd, maar in nauwe samenwerking met het bredere interdisciplinaire team, met gezamenlijke aandacht voor historische bronnen, ruimtelijke analyse, casestudies en theoretische reflectie.

Concreet zal je takenpakket, ter voorbereiding van een doctoraat, er als volgt uitzien:

• Je voert onderzoek uit met het oog op het behalen van een doctoraatsdiploma binnen een interdisciplinair project met VUB Architectural Engineering Research Group, Cosmopolis Centre for Urban Research en Social History of Capitalism;
• Je ontwikkelt een eigen onderzoeksvoorstel binnen het bredere kader van het Interdisciplinair Onderzoeksproject ‘Flows in the Construction Sector’, met Brussel als centrale casus;
• Je werkt, afhankelijk van je onderzoeksvoorstel en profiel, met historische, ruimtelijke, materiële en/of kwantitatieve bronnen. Dat kan gaan om archiefmateriaal, bedrijfsarchieven, bevolkings- en arbeidsgegevens, beleidsdocumenten, cartografisch materiaal, materiaalinventarissen, interviews, bouwtechnische documentatie of andere relevante datasets. Je hoeft niet met al deze brontypes vertrouwd te zijn bij de start van het doctoraat; methodologische verdieping en uitwisseling maken deel uit van het traject;
• Je draagt bij aan de gezamenlijke ontwikkeling van een interdisciplinair kader rond urban building regimes, in dialoog met de andere onderzoekers binnen het project;
• Je stelt je onderzoek voor op internationale congressen, bouwt een internationaal netwerk van experten uit, en publiceert de resultaten van je onderzoek in academische en wetenschappelijke tijdschriften;
• Je zal ondersteuning verlenen bij het onderwijs binnen de betrokken vakgroep(en). Je verzorgt en coördineert oefeningen, practica en projecten voor studenten (max. 10%). De voertaal is Nederlands en Engels. Jouw concrete onderwijs- en onderzoekstaken worden jaarlijks vastgelegd in overleg met jou;
• Je draagt actief bij aan de algemene werking en de praktische organisatie van de betrokken onderzoeksgroep(en) en vakgroep(en), aan acties ter promotie van de opleiding(en) en aan het dagelijks bestuur via deelname aan raden en/of commissies.

Voor deze functie zal onze Brussels Humanities, Sciences & Engineering Campus (Elsene) je thuisbasis worden. 

3 - Profiel

Wat verwachten wij van jou?

• Bij de start van de aanstelling heb je een masterdiploma (met minstens onderscheiding) in een relevant domein, bijvoorbeeld een MA in Architectuur, (Economische) Geschiedenis, Sociologie of Erfgoedstudies, een MSc in Architectural Engineering, Geografie, Urban Studies, Stedenbouw en Ruimtelijke Planning, of een gelijkwaardig diploma.

• Je bent gedreven om onderzoek te verrichten en een doctoraat af te werken binnen een termijn van 4 jaar;
• Je kan vanuit je eigen disciplinaire achtergrond een helder onderzoeksvoorstel formuleren en bent bereid om dat voorstel in dialoog met andere disciplines verder te ontwikkelen.
• Je hebt interesse in de geschiedenis en/of hedendaagse werking van de bouwsector, stedelijke ontwikkeling, arbeid, migratie, materiaalstromen, circulariteit, financiële geografie, milieugeschiedenis of sociale en economische geschiedenis. Je hoeft bij de start geen specialist te zijn in alle betrokken domeinen. We verwachten wel nieuwsgierigheid, analytische scherpte en bereidheid om over disciplinaire grenzen heen te leren;
• Je kan zelfstandig werken, maar functioneert ook goed in teamverband;
• Je beschikt over sterke analytische en schrijfvaardigheden;
• Je bent vlot in het Engels, zowel schriftelijk als mondeling. Kennis van het Nederlands en Frans, minstens voor het lezen van bronnen, is een belangrijke meerwaarde;
• Ervaring met archiefonderzoek, GIS, ruimtelijke analyse, kwantitatieve methoden, oral history, materiaalonderzoek of historisch onderzoek naar Brussel is een pluspunt;
• Een goede kennis van constructiegeschiedenis, stedelijke geschiedenis, sociale geschiedenis, economische geografie, circulaire economie of de Brusselse bouwsector is een belangrijke meerwaarde.

In je onderzoeksvisie vragen we je om:

• te vertrekken vanuit je eigen disciplinaire achtergrond, expertise en interesses;
• aan te geven bij welk van de drie mogelijke doctoraatstrajecten je voorstel het best aansluit;
• aan te geven hoe je onderzoek verbinding kan maken tussen arbeid/migratie, materiaalstromen en kapitaal/financiering, en hoe het zich verhoudt tot het bredere tijdskader van de negentiende eeuw tot vandaag;
• eventueel kort toe te lichten welke onderzoeksvragen, bronnen, methodes of casussen je mogelijk zou willen uitwerken.

Je voorstel hoeft geen volledig uitgewerkt doctoraatsproject te zijn. We gebruiken het vooral om zicht te krijgen op je onderzoekspotentieel, je manier van denken en de manier waarop je je eigen expertise in dialoog kan brengen met het bredere project.

Heb je vragen over deze functie? Neem dan contact op met [email protected] (VUB Architectural Engineering), David Bassens (Cosmopolis Centre for Urban Research - COSM), of Anne Winter (Social History of Capitalism - SHOC).

Deze vacature is specifiek gericht op recent afgestudeerden die bereid zijn én in aanmerking komen om mee te dingen naar extern gefinancierde onderzoeksbeurzen, zoals FWO-mandaten of andere financieringskanalen. Kandidaten moeten daarom voldoen aan de relevante toelatingsvoorwaarden, onder meer met betrekking tot de tijd sinds afstuderen en eerdere bezoldigde wetenschappelijke onderzoekservaring.

• Je hebt geen werkzaamheden verricht in het kader van een mandaat als assistent bezoldigd ten laste van de werkingsmiddelen, gedurende meer dan 12 maanden (gecumuleerd). 

• Als (niet-)EER-onderdaan dien je te voldoen aan de voorwaarden voor het verkrijgen van een rechtsgeldige vergunning voor VUB, en dien je te voldoen aan de VUB verblijfsvoorwaarden. Meer info vind je hier.

VUB wil een weerspiegeling zijn van de maatschappij waar ieders talent wordt gewaardeerd, ongeacht het gender, geslacht, leeftijd, religie, huidskleur, migratieachtergrond, functiebeperking en de neurodiversiteit.

4 - Aanbod

Word jij onze nieuwe collega?

Dan bieden we je een voltijdse doctoraatsbeurs aan, voor de duur van 12 maanden (verlengbaar tot max. 48 maanden, mits positieve evaluatie van de doctoraatswerkzaamheden), met voorziene startdatum 01-11-2026.

Je ontvangt een beursbedrag gekoppeld aan een van de barema’s die door de overheid worden vastgelegd.

OPGELET: De effectieve uitwerking van de doctoraatsbeurs is onderworpen aan de opschortende voorwaarde van jouw inschrijving als doctoraatsstudent aan de universiteit.

Bij de VUB garanderen we een open, betrokken en diverse werkplek en bieden we je kansen om je carrière (verder) uit te bouwen.

Daarnaast geniet je van voordelen als:

• Uitgebreide thuiswerkmogelijkheden, een telewerkvergoeding van 50 euro per maand OF een internetvergoeding van 20 euro per maand; 
• Een open informele werkomgeving met aandacht voor je work-life balance, een uitzonderlijke verlofregeling met 35 verlofdagen (bij voltijdse tewerkstelling), sluiting tussen Kerstmis en Nieuwjaar, en 3 extra verlofdagen; 
• Een kosteloze hospitalisatieverzekering; 
• Maximale terugbetaling van woon-werkverkeer met het openbaar vervoer en/of een fietsvergoeding; 
• Gevarieerde maaltijden in onze campusrestaurants aan een aantrekkelijk tarief; 
• Voordelige sportmogelijkheden, een gamma aan kortingen via Benefits@Work (in allerlei winkels, op vluchten, in tankstations, pretparken...) en Ecocheques; 
• Kinderdagverblijf vlak bij de campus, korting op vakantiekampen; 
• De ruimte om je job-inhoud mee te vormen en voortdurend bij te leren via onze VUB-leerplatformen en opleidingen; 
• En tot slot: toffe collega's met een gezonde drive.

5 - Geïnteresseerd?

Spreekt deze functie je aan?

Stel je dan kandidaat, ten laatste op 08-07-2026, via jobs.vub.be, en laad volgende documenten op: 

• je motivatiebrief; 
• je curriculum vitae; 
• je diploma’s (niet van toepassing voor VUB-alumni).

Ons sollicitatieproces ziet er als volgt uit (onder voorbehoud van wijzigingen):

• stap 1: een eerste selectie op basis van je sollicitatiedossier; 
• stap 2: een job-interview. 

Heb je vragen over deze functie? Contacteer dan Stephanie Van de Voorde via [email protected] of 0486 76 84 57. 

Wil je graag weten hoe het is om te werken bij de VUB? Ga dan naar jobs.vub.be, en ontdek alles over o.a. onze campussen, voordelen, strategische doelen en collega’s.

Wil je meer info over EUTOPIA? Ga dan naar eutopia-university.eu, en kom meer te weten over ons Europees netwerk van universiteiten.